Czy to jest kłamstwo? – o mieszaniu się fikcji z rzeczywistością
Tzw. „niestworzone historie” opowiadane przez 3-4-latki, nie są kłamstwami. W tym wieku, dziecko jeszcze nie do końca odróżnia fikcję od rzeczywistości. Wydaje mu się, że naprawdę widziało potwora lub płynęło statkiem z piratami. Opowieści te same się skończą jak dziecko podrośnie, dlatego nie należy reagować na nie gwałtownie, zarzucając dziecku kłamstwo i zmyślanie. Czasem nawet można pozwolić sobie na wejście w świat dziecka i odegranie roli, w jakiej nas widzi. Ważne jest tylko by nie zapominać, że dziecko ten wpół wyimaginowany świat postrzega, jako prawdziwy, dlatego, gdy zobaczymy, że się boi lub, że jego zachowanie przestaje się nam podobać należy przerwać zabawę, tłumacząc np., że piraci już odpłynęli, a teraz jest czas na coś innego.
Dlaczego dzieci kłamią?
Świadomego kłamstwa dopuszczają się dopiero starsze dzieci – ok. 6-7 r.ż. (maluch tez czasem kłamią, ale nie zupełnie zdają sobie z tego sprawę).
Dlaczego to robią? Podstawowe powody są trzy:
- unikanie kary
Boją się np. przyznać, że zbiły talerz, lub pobrudziły dywan i dlatego nieraz odpowiadają „To nie ja”
- uniknięcie niechcianej aktywności
Nie chcą iść do lekarza, szkoły, albo na spacer, więc mówią „boli mnie brzuszek”, „boli mnie noga” itd. nauczyły się wcześniej, że w takiej sytuacji mama czy tata nie będą zmuszać ich do wyjścia.
- uatrakcyjnienie opowieści
Dzieci lubią być w centrum uwagi. Szybko uczą się, że aby utrzymać zainteresowanie słuchaczy muszą być zabawne i dowcipne, kiedy więc opowiadają jakąś historie koloryzują, by ją uatrakcyjnić.
Jak reagować?
Postaraj się wytłumaczyć dziecku, że źle postępuje. Spróbuj umożliwić mu wyobrażenie sobie jak ono by się czuło, gdyby zostało oszukane.
Zastanów się, dlaczego to robi, zanim je ukarzesz. Może okaże się, że to nie kara jest potrzebna, ale np. jakaś zmiana w Twoim postępowaniu.
Jak zapobiegać?
Pamiętaj, aby dotrzymywać słowa, a jeśli obiecujesz coś, czego potem nie możesz spełnić nie wstydź się przyznać i przeprosić
Nie zachęcaj dziecka do małych kłamstw mówiąc np., by odebrało telefon i powiedziało, że nie ma Cię w domu
Kiedy coś się wydarzy nie zrzucaj winy na inne osoby, jeśli wina leży po twojej stronie.
Nie zarzucaj dziecku kłamstwa. Lepiej, jeśli nie ukarzesz go za kłamstwo, niż jeśli oskarżysz je niewinnie.
Oczekuj od dziecka prawdomówności, nie zakładaj, że na pewno będzie chciało ukryć swoją winę
Dziecko jest bardzo uważnym obserwatorem, w dodatku dopóki jest małe jest obserwatorem bezkrytycznym – bez zastanowienia będzie przejmować Twoje zachowania.
